ΜΑΘΗΜΑ: Ερμηνευτικό Λεξικό Νέας Ελληνικής ΤΑΞΗ: Α' τάξη ΕΝΟΤΗΤΑ/ΕΣ: ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: Εμ. Νίνος ΠΕ06, Dip RSA TEFL, ΜΔΕ Σπουδές στην Εκπαίδευση υπεύθυνος της σχολικής βιβλιοθήκης στο 9ο Γυμνάσιο Περιστερίου
1.Διδακτικός στόχος:
εξοικείωση με το λεξικό εμπλουτισμός του λεξιλογίου
2.Σκοπός:
Χρήση του λεξικού στο σπίτι για τις εργασίες των Νέων Ελληνικών Χρήση των άλλων διαθέσιμων λεξικών στη σχολική βιβλιοθήκη
3.Διδακτική προσέγγιση:
εργασία σε ομάδες ή ζευγάρια
4.Μέσα διδασκαλίας-υλικά-προϋποθέσεις:
ένα-δύο αντίτυπα του ΕΛΝΕ ανά ομάδα φωτοτυπίες του φύλλου εργασίας τα λεξικά της σχολικής βιβλιοθήκης το ηλεκτρονικό λεξικό ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗ στο διαδίκτυο
__**http://www.komvos.edu.gr/dictionaries/dictonline/DictOnLineTri.htm**__
η-τάξη ΠΣΔ __**http://eclass.sch.gr/modules/auth/opencourses.php?fc=%C3-666**__
τα ηλεκτρονικά κουίζ του WordQuizz βασισμένα σε λήμματα του ΕΛΝΕ και το αντίστοιχο εκπαιδευτικό λογισμικό ανοικτού κώδικα
5.Σύντομη περιγραφή:

6.Δομή μαθήματος:
  • Αναλυτική περιγραφή επιμέρους βημάτων διδασκαλίας
    σενάριο 1 [για σειρά μαθημάτων]
1 διευκρίνιση των στόχων του μαθήματος 2 συμπλήρωση του ερωτηματολόγιου περί λεξικών 3 άσκηση χρήσης του ΕΛΝΕ , δύο ερωτήσεις ανά ομάδα, 4 άσκηση ηλεκτρονικού λεξικού ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗ 5 ενημέρωση για τα λεξικά της Σ. Β. μέσω της παρουσίασης 5 τι είδους λεξικά έχουμε στη Σ Β.ppt (ενημέρωση για το ΠΕΧΣΒ – πρόγραμμα εκπ/σης χρηστών) 6 εργασία για το σπίτι: οι υπόλοιπες ερωτήσεις επίσκεψη ιστοσελίδων των ελληνικών λεξικών σενάριο 2 [για μία διδακτική ώρα] 1 διευκρίνιση των στόχων του μαθήματος 2 άσκηση KwordQuizz 1 για συνειδητοποίηση της ανάγκης μελέτης του λεξιλογίου 3 παρουσίαση “Πώς ψάχνω γρήγορα σε ένα λεξικό' 4 μερικές ερωτήσεις από το φύλλο εργασίας ΑΣΚΗΣΗ ΧΡΗΣΗΣ ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΟΥ ΛΕΞΙΚΟΥ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ για συνειδητοποίηση του εύρους πληροφοριών του ΕΛΝΕ 5 παρουσίαση 'Τι είδους λεξικά έχουμε στη σχολική βιβλιοθήκη” οι μαθητές συνειδητοποιούν την ποικιλία και τον πλούτο της συλλογής και προτρέπονται να τα εξερευνήσουν με την ησυχία τους μέσω του “Βιβλίου Εισαγωγής'
  • Δραστηριότητες μαθητών
ασκήσεις Kwordquizz με χρήση του λεξικού ΕΛΝΕ Φυλλάδιο με 19 ερωτήσεις
  • Αξιολόγηση μαθητών

7.Βιβλιογραφία για λεξιλόγιο & λεξικογραφία: Γαβριηλίδου, Μ., Λαμπροπούλου, Π. & Αγγελάκος, Κ. (2008). Ερμηνευτικό Λεξικό Νέας Ελληνικής. Αθήνα: ΟΕΔΒ Νίνος, Ε. (2008) Ανάρτηση σε μπλογκ- κριτική του Ερμηνευτικού Λεξικού Νέας Ελληνικής http://vivliothiki.blogspot.com/2008/09/blog-post_28.html Lewis, M. (1993). The Lexical Approach. Hove: Language Teaching Publications Taylor, L. (1992). Vocabulary in action. Hemel Hempstead: Prentice Hall Wright, J. (1998). Dictionaries. Oxford: OUP
Ηλεκτρονικές διευθύνσεις, διαφάνειες, προτεινόμενα Cds, λογισμικό
Το ΕΛΝΕ μπορείτε να το κατεβάσετε σε μορφή pdf από τον ιστότοπο http://www.free-ebooks.gr/en/e-rafi.php?id=1225
ΠΙΝΑΚAΣ ΠΑΡΟΡΑΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΒΛΕΨΙΩΝ ΣΤΟ ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ http://www.pi-schools.gr/lessons/paror/par_gymn/erm_lex_gymn_a_b_c.pdf
Το πακέτο εκπαιδευτικού λογισμικού KwordQuiz, που χρησιμοποιήθηκε στο μάθημα είναι ανοικτό λογισμικό και διανέμεται υπό την άδεια GNU General Public License (GPL), Version 2. Στο λίνουξ UBUNTU το κατεβάζετε απλά από το κέντρο λογισμικού. Δείτε και την επίσημη ιστοσελίδα http://edu.kde.org/kwordquiz/ Αν δυστυχώς ακόμη χρησιμοποιείτε κλειστό λογισμικό, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε το αντίστοιχο πρόγραμμα WordQuiz, http://www.freevistafiles.com/Peter-Hedlund+WordQuiz.html
ΣΧΟΛΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ 9ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΟΥ Yπεύθυνος ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΝΙΝΟΣ ΠΕ06, Dip RSA TEFL, ΜΔΕ Σπουδές στην Εκπαίδευση
ΑΣΚΗΣΗ ΧΡΗΣΗΣ ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΟΥ ΛΕΞΙΚΟΥ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ
Ερώτηση 1. ΠΩΣ ΒΡΙΣΚΩ ΤΗ ΛΕΞΗ ΠΟΥ ΘΕΛΩ (ΛΗΜΜΑ)Γιατί υπάρχουν δύο λέξεις αριστερά και δεξιά στο πάνω μέρος της σελίδας;

Ερώτηση 2 ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΣΗΜΑΣΙΩΝ Πόσες σημασίες έχει η λέξη «σκοπός»;

Ερώτηση 3 ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΧΡΗΣΗΣΤι μαθαίνεις από το παραδείγματα της λέξης «κράση»;

Ερώτηση 4 ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣΠοια είναι η γενική ενικού της λέξης «κάλλος»;

Ερώτηση 5 ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΠΕΔΙΟΤι είδους λέξη είναι το ουσιαστικό «λεκάνη» (τρίτη σημασία);

Ερώτηση 6 ΚΙΤΡΙΝΑ ΣΧΟΛΙΑ ΠΡΟΦΟΡΑΣΑλλάζει η σημασία με τις διαφορετικές προφορές της λέξης «ίδιος»;

Ερώτηση 7 ΔΙΠΛΟΤΥΠΙΕΣ
Έχει άλλη σωστή μορφή η λέξη «χούφτα»;

Ερώτηση 8 ΛΕΞΙΛΟΓΙΚΕΣ ΦΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΙΔΙΩΜΑΤΙΣΜΟΙ
Τι σημαίνει η φράση «κατά το πλείστον;

Ερώτηση 9 ΣΥΝΩΝΥΜΑ
Ποια είναι τα συνώνυμα της λέξης «κάτοπτρο» (δεύτερη σημασία);

Ερώτηση 10 EΤΥΜΟΛΟΓΙΑ
Πώς ετυμολογείται η λέξη «ραγιάς»;

Ερώτηση 11 ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
Ποια είναι η σύνταξη του ρήματος «πλένω»;

Ερώτηση 12 ΕΝΔΟΛΗΜΜΑΤΑ
Ποια παράγωγα έχει η λέξη «σκοπεύω»;

Ερώτηση 13 ΕΠΙΠΕΔΟ ΥΦΟΥΣ
Πώς χαρακτηρίζεται ως προς το επίπεδο ύφους η λέξη «στραβός» (πέμπτη σημασία);

Ερώτηση 14 ΣΥΧΝΑ ΛΑΘΗ!
Τι μαθαίνεις από το κίτρινο σχόλιο της λέξης «απαθανατίζω»;

Ερώτηση 15 ΑΝΤΙΘΕΤΑ
Ποιο είναι το αντίθετο τα λέξης «αποδοκιμάζω»;

Ερώτηση 16 (ΕΝΔΟΛΗΜΜΑΤΑ)
Πώς βρίσκω τη λέξη «εγερτήριος» στη σελίδα 115:

Ερώτηση 17 ΣΧΟΛΙΟ ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑΣ
Γιατί η λέξη «έλλειψη» γράφεται με έψιλον γιώτα, αλλά η λέξη «ελλιπής» με γιώτα;

Ερώτηση 18 ΠΑΡΑΠΟΜΠΗ ΣΕ ΑΛΛΟ ΛΗΜΜΑ
Γιατί στη λέξη «επιφανής» υπάρχει παραπομπή στη λέξη «αγενής»;

Ερώτηση 19 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ
Τι σύμβολο έχει η σημαία της Ισλανδίας στη σελίδα 469;

ΣΧΟΛΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ 9ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΟΥ Yπεύθυνος ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΝΙΝΟΣ ΠΕ06, Dip RSA TEFL, ΜΔΕ Σπουδές στην Εκπαίδευση
Βρείτε δύο λέξεις που σας είναι άγνωστες και ψάξτε τις στο λεξικό.
ΑΣΚΗΣΗ ΕΥΡΟΥΣ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟΥ
Αγχιστεία ξέφωτο

Βατός όλεθρος

Γνωμικό πηνίο

Δριμύς ρητός

Ένορκος συμπτύσσω

Ζεύξη τάφρος

Θέρος υποβόσκω
Ιόν φθίνω
η κάννη (είναι σωστή η λέξη ορθογραφικά;)

λεία χέρσος

μύστης ψέγω

νουβέλα ωδίνες





ΣΧΟΛΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ 9ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΟΥ Yπεύθυνος ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΝΙΝΟΣ ΠΕ06, Dip RSA TEFL, ΜΔΕ Σπουδές στην Εκπαίδευση
ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΧΡΗΣΗΣ ΛΕΞΙΚΩΝ


1 Έχεις ελληνικό λεξικό στο σπίτι;
ΝΑΙ ΟΧΙ


2 Θυμάσαι ποιο είναι;



3 Πόσο συχνά το χρησιμοποιείς;

Κάθε μέρα Κάθε εβδομάδα Σπάνια Ποτέ



4 Για ποιο λόγο κυρίως χρησιμοποιείς το λεξικό;




5 Για ποιο λόγο ΔΕ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙΣ λεξικό;





6 Χρησιμοποιώ λεξικό, αλλά με δυσκολεύει / ενοχλεί




Λεξικά ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ On-Line


__http://www.komvos.edu.gr/dictionaries/dictonline/DictOnLineTri.htm__
ΛΕΞΙΚΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗ

__http://www.komvos.edu.gr/dictionaries/dictOnLine/DictOnLineRev.htm__
ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΟ ΛΕΞΙΚΟ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗ-ΣΥΜΕΩΝΙΔΗ

__http://www.komvos.edu.gr/dictionaries/dictonline/DictOnLineKri.htm__
ΛΕΞΙΚΟ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΚΡΙΑΡΑ

__http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/resolveform__
Henry George Liddell, Robert Scott, A Greek-English Lexicon

__http://www.stoa.org/sol/__
Suda On Line: Byzantine Lexicography ΣΟΥΔΑ

__http://www.lib.uchicago.edu/efts/Woodhouse/__
αγγλο-αρχαιοελληνικό (αττικής διαλέκτου) WOODHOUSE

__http://inforterm.cs.aueb.gr/greek/search.php__
αγγλο-ελληνικό λεξικό όρων πληροφορικής

5 άσκηση θ
λεξικό Τριανταφυλλίδης On-Line
Επισκέψου την ιστοσελίδα __http://www.komvos.edu.gr/dictionaries/dictonline/DictOnLineTri.htm__
και βρες τι σημαίνουν οι υπογραμμισμένες λέξεις


1 Η Αλεξάνδρεια υπήρξε μια τεράστια χοάνη.

2 Η πρότασή της ενέχει δόλο.

3 Τα ουράνια δώματα.

4 Οι δημοτικές εκλογές αποτελούν πρόκριμα για τις βουλευτικές.




ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΛΕΞΙΚΑ ΛΕΞΙΚΟΛΟΓΙΑ


Διάκριση σημασιών

Διδακτική αξιοποίηση

Εισόδιο λήμμα (headword)

εικόνα

εναλλακτικός τύπος

εννοιολογικός ορισμός

ερμήνευμα

ετυμολογία

θεματικό πεδίο

ιδιωματισμός

καταστασιακός ορισμός

κλιτικό παράδειγμα

λημματολόγιο

μορφολογική πληροφορία

όγκος πληροφορίας

ορθογραφική παραλλαγή

παγιωμένη έκφραση

παιδαγωγικό λεξικό

παράδειγμα

παραπομπή

πολυλεκτικά σύνολα

πραγματολογική πληροφορία

προφορά

συλλαβισμός

συμφραζόμενο

σύνθετο

σχόλιο

σώμα κειμένων (corpus)


φιλικότητα